ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΜΑΥΡΑΤΣΑ*
Τα πρόσφατα περιστατικά ενδοσχολικής βίας σε σχολεία της χώρας μας είναι δυστυχώς το προειδοποιητικό καμπανάκι μιας κοινωνίας που έχασε τον έλεγχο και δυστυχώς δεν είναι «μεμονωμένα».
Οι εκπαιδευτικοί έχουν γίνει πολυεργαλεία. Καλούνται να διδάσκουν, να παρηγορούν, να επιλύουν εντάσεις, να εντοπίζουν ψυχολογικά προβλήματα, να λειτουργούν ως κοινωνικοί λειτουργοί, σύμβουλοι και φύλακες.
Παρόμοια περιστατικά ενδοσχολικης βίας μεταξύ μαθητών, έγιναν πρόσφατα στην Ελλάδα, όπου εκπαιδευτικός συνελήφθη για προκαταρκτική έρευνα προκειμένου να διαπιστωθεί αν τηρήθηκαν τα προβλεπόμενα μέτρα εποπτείας και ασφάλειας στον σχολικό χώρο επειδή βρισκόταν σε καθήκοντα επιτήρησης το διάλειμμα. Αυτό είναι πραγματικά ανησυχητικό και πρέπει να προβληματίσει και εμάς στην Κύπρο.
Οι καθηγητές στα σχολεία μας έχουν τα ίδια καθήκοντα επιτήρησης κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, χωρίς όμως να διαθέτουν τα μέσα, την εκπαίδευση ή την προστασία για να αντιμετωπίσουν βίαιες καταστάσεις. Η ευθύνη όμως είναι τεράστια αλλά ταυτόχρονα αόριστη. Κανένας κανονισμός δεν ξεκαθαρίζει τι μπορεί ή τι δεν μπορεί να κάνει ένας εκπαιδευτικός σε τέτοιες στιγμές. Αν μείνει αμέτοχος, θα κατηγορηθεί ότι δεν επενέβη. Αν προσπαθήσει να χωρίσει τους μαθητές, κινδυνεύει να βρεθεί ο ίδιος κατηγορούμενος. Είναι ένα αδιέξοδο που δημιουργεί φόβο και ανασφάλεια. Το να αναμένει κανείς από έναν εκπαιδευτικό, είτε γυναίκα είτε άντρα, να χωρίσει δύο ή τρεις εξαγριωμένους μαθητές είναι παράλογο και επικίνδυνο.
Το Υπουργείο Παιδείας πρέπει να ξεκαθαρίσει ποια είναι η θεσμική προστασία, η νομική κάλυψη ή οι ξεκάθαρες διαδικασίες για την υπεράσπιση του επαγγελματικού κύρους των εκπαιδευτικών.
Η κύρια πηγή του προβλήματος
Το πρόβλημα όμως δεν περιορίζεται στο σχολείο, ας είμαστε ειλικρινείς. Το πρώτο και μεγαλύτερο σχολείο είναι το σπίτι. Εκεί μπαίνουν τα θεμέλια της συμπεριφοράς, του σεβασμού, της ενσυναίσθησης. Δυστυχώς, όμως, βλέπουμε όλο και πιο συχνά κάποιοι γονείς έχουν αποτύχει σε αυτόν τον ρόλο. Παραμελούν τα παιδιά τους, δεν τα καθοδηγούν, δεν τους θέτουν όρια, δεν τους διδάσκουν συνέπεια και σεβασμό. Και όταν το σχολείο καλείται να βάλει τα όρια που έλειψαν από το σπίτι, αυτοί οι ίδιοι γονείς εμφανίζονται εξαγριωμένοι, έτοιμοι να επιτεθούν λεκτικά και ψυχολογικά στους εκπαιδευτικούς.
Οι απειλές και οι «πλάτες» των γονιών
Υπήρξαν, δυστυχώς, περιπτώσεις όπου γονείς, μετά την επιβολή ποινών στα παιδιά τους για παραβατικές συμπεριφορές, προχώρησαν σε απειλές, ύβρεις και εκβιασμούς προς εκπαιδευτικούς. Άλλοι προχώρησαν σε δημόσιες καταγγελίες με διαστρεβλωμένα γεγονότα ή τους συκοφάντησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το μήνυμα που περνά ένας πατέρας ή μια μητέρα όταν σπεύδει να αμφισβητήσει τον εκπαιδευτικό, «βάζοντάς πλάτη» στο παιδί, είναι ότι η εξουσία και οι κανόνες δεν έχουν νόημα. Έτσι, μεγαλώνουμε παιδιά χωρίς όρια, χωρίς αυτογνωσία και χωρίς επίγνωση των συνεπειών τους.
Πάρτε επιτέλους ουσιαστικά μέτρα
Το Υπουργείο Παιδείας πρέπει να πάρει επιτέλους ουσιαστικά μέτρα που να μειώνουν τα περιστατικά βίας εντός των σχολικών μονάδων.
Η παρουσία σχολικών φρουρών ή επιτηρητών ασφαλείας δεν πρέπει να είναι διακοσμητική αλλά ουσιαστική. Χρειάζονται φρουροί που να είναι σωστά και κατάλληλα εκπαιδευμένοι, να γνωρίζουν πώς να χειρίζονται περιστατικά βίας και να επιτηρούν ενεργά και κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, όχι μόνο να στέκονται έξω από τις πύλες. Σε μεγάλα σχολεία, όπου οι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι και οι μαθητές περισσότεροι, πρέπει να τοποθετούνται επιπλέον επιτηρητές ώστε να διασφαλίζεται πλήρως η ασφάλεια όλων.
Ταυτόχρονα, η Πολιτεία πρέπει να θεσπίσει πιο αυστηρές ποινές για όσους ασκούν, υποκινούν ή ανέχονται βία εντός ή εκτός σχολικού χώρου. Είτε πρόκειται για μαθητές, είτε για γονείς, είτε για εξωσχολικούς, κάθε πράξη βίας απέναντι σε μαθητή ή εκπαιδευτικό πρέπει να αντιμετωπίζεται με μηδενική ανοχή. Η ατιμωρησία δεν είναι απλώς αδικία, είναι πρόσκληση για επανάληψη της βίας.
Ένα άλλο σημαντικό μέτρο για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας είναι η πρόσληψη ειδικών ψυχολόγων σε κάθε σχολείο. Η παρουσία ψυχολόγου θα συμβάλει ουσιαστικά στην έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση προβλημάτων συμπεριφοράς και στην ψυχολογική υποστήριξη μαθητών που βιώνουν ή ασκούν βία.
Η ΟΕΛΜΕΚ πρέπει να βγει μπροστά
Η ΟΕΛΜΕΚ, πρέπει να πιέσει το Υπουργείο Παιδείας, να ανοίξει επειγόντως αυτή η συζήτηση. Οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται σαφή προστασία, νομική κάλυψη και υποστήριξη, όχι μόνο για να νιώθουν ασφαλείς, αλλά και για να μπορούν να επιτελούν τον παιδαγωγικό τους ρόλο χωρίς τον φόβο ότι μια τέτοια περίπτωση θα τους οδηγήσει στο εδώλιο.
Οι εκπαιδευτικοί, που κρατούν καθημερινά όρθιο το δημόσιο σχολείο με μόχθο, ψυχραιμία και αυταπάρνηση, βρίσκονται σήμερα εκτεθειμένοι σε ένα περιβάλλον που συχνά τους ξεπερνά, χωρίς ουσιαστική στήριξη ή προστασία.
Δεν είναι αστεία αυτά που συμβαίνουν, είναι ζήτημα ασφάλειας, λογικής και σεβασμού προς τους μαθητές, αλλά και στους εκπαιδευτικούς που κρατούν το σχολείο όρθιο κάθε μέρα.
Αντιπρόεδρος ΟΕΛΜΕΚ
Πηγή: Paideia news
ΣΧΟΛΙΑ